„Nic nie przywróci już życia naszym bliskim, ale niech krew 21857 naszych oficerów i policjantów nie będzie przelana na darmo. Niech stanie się przestrogą dla naszych pokoleń – że żadna zbrodnia nie uchodzi bezkarnie, bo karą może być również życie z takim ciężarem – i że zawsze kiedyś zostanie ona ujawniona” – Ewa Gruner – Żarnoch.

Międzynarodowy Dzień Pamięci Ofiar Katynia – obchodzony 13 kwietnia, uchwalony 14 listopada 2007 roku poprzez aklamację Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w celu oddania hołdu ofiarom zbrodni katyńskiej.

19 kwietnia 2010 r. z inicjatywy Posła na Sejm RP Adama Gawędy odbędą się w Wodzisławiu Śląskim uroczystości upamiętniające 70. rocznicę zbrodni katyńskiej i 65. rocznicę wywozu górników Górnego Śląska do morderczej pracy w kopalniach ZSRR. Patronat honorowy obchodów obejmuje Prezydent RP Lech Kaczyński.

Wodzisławianie uczczą pamięć pomordowanych polskich oficerów i przywódców intelektualnych w 1940 r. w Katyniu, Miednoje i Charkowie. Po raz pierwszy przypomniana zostanie, żywa jedynie na Śląsku, pamięć górników Górnego Śląska wywiezionych do pracy w kopalniach ZSRR, którym nie dane było spocząć w ojczystej ziemi.

Zbrodnia katyńska.

5 marca 1940 r. Józef Stalin i inni przywódcy Związku Sowieckiego podpisali decyzję o zabiciu ponad 22000 polskich oficerów, funkcjonariuszy policji, sędziów i innych urzędników państwowych. 14573 spośród polskich ofiar odnaleziono w trzech miejscach: 4406 w Katyniu (obecnie Białoruś), 6311 w Miednoje (obecnie Rosja) i 3820 w Charkowie (obecnie Ukraina). Ujawniono, iż jeńcy byli internowani w obozach sowieckich: Kozielsk, Starobielsk i Ostaszków w zimie 1939-1940 r. Los około 7000 innych ofiar pozostaje do dziś nieznany.

Ujawnione materiały archiwalne w całokształcie pozwalają na wniosek o bezpośredniej odpowiedzialności za zbrodnię katyńską Ludowego Komisariatu Spraw Wewnętrznych (NKWD), a w szczególności komisarza Ławrientija Beria, Mierkulowa i ich pomocników. W notatce do Stalina zdefiniowali, że polscy jeńcy stanowią „zdeklarowanych i nie rokujących nadziei poprawy – wrogów władzy radzieckiej”, uważając za uzasadnione ich rozstrzelanie bez wzywania skazanych, bez przedstawiania zarzutów, bez decyzji o zakończeniu śledztwa i aktu oskarżenia.

13 kwietnia 1943 r. armia niemiecka poinformowała o odkryciu masowych grobów w lesie katyńskim. Rejon ten wówczas pozostawał pod okupacją niemiecką. Sowieckie Biuro Informacyjne zaprzeczyło egzekucji i usiłowało ukryć odpowiedzialność sowiecką. Oświadczono, że polscy jeńcy byli zatrudnieni przy pracach i wpadli w ręce Niemców, którzy ich zabili. W 1943 r. międzynarodowa komisja 12 ekspertów, badająca mogiły, jednomyślnie orzekła, że oficerowie zostali straceni trzy lata wcześniej, gdy obszar ten był pod administracją sowiecką.

13 kwietnia 1990 r. Michaił Gorbaczow poinformował o odpowiedzialności Sowietów za mord katyński. 25 maja 2000 r. w senacie Stanów Zjednoczonych podjęto rezolucję „upamiętniającą 60. rocznicę egzekucji jeńców polskich przez władze sowieckie w 1940 r.”

Ta encyklopedyczna wiedza o zbrodni katyńskiej, przedstawiona nawet w tej niezwykle powściągliwej formie, przeraża ogromem sowieckiej zbrodni, popełnionej wobec narodu polskiego. Ta bolesna karta polskiej historii jest jeszcze obca młodemu pokoleniu. Dlatego bez odwoływania się do nacjonalistycznych fobii i budowania animozji między narodem polskim i rosyjskim, należy trudną prawdę o Katyniu przypominać, aby podobne ludobójstwo nigdy już się nie powtórzyło, by w imię realizacji doktryny jedynie słusznej partii i jej przywódców – nie był niszczony interes całych narodów.

Deportacje górników Górnego Śląska.

Wkroczenie Armii Czerwonej na teren okupowanej Polski zapoczątkowało falę deportacji do ZSRR. Do sowieckich łagrów zesłano wówczas tysiące mieszkańców Górnego Śląska. Stanowią one ogniwo pośrednie w łańcuchu brzemiennych w skutki zdarzeń nowej rzeczywistości po 1945 roku, tj. przejścia frontu, wprowadzenia nowej władzy, procesu rozliczeń i weryfikacji narodowościowej, obozów pracy czy wysiedleń.

Zimą w 1945 r. na terenie miast i wsi Górnego Śląska poprzez ogłoszenia wzywano mężczyzn do zgłaszania się do punktu zbiorczego, pod pretekstem prac porządkowych po wojnie. W przypadku nie stawienia się groził sąd wojskowy. Pozyskiwano mężczyzn z ulicznych łapanek, uprowadzano z domów lub prosto z pracy. Zatrzymywano ich najpierw w podobozach na terenie Śląska, a następnie w bydlęcych wagonach, w urągających warunkach deportowano do ZSRR.

Wielu z nich, na skutek braku pożywienia i chorób nie dotarło do celu lub zmarło w drodze powrotnej. Górnoślązacy pracowali w fabrykach zbrojeniowych, kołchozach i kopalniach w Zagłębiu Donieckim, Syberii i Kazachstanie. Przebywali w dobrze strzeżonych obozach. Próby ucieczki kończyły się zawsze identycznie: torturami i karcerem. Represjonowani górnicy pracowali i mieszkali w nieludzkich warunkach, towarzyszyły im choroby, głód i wycieńczenie. Górników wykorzystywano jako bezpłatną siłę roboczą przy odbudowie zniszczonej wojną gospodarki.
Wywózki miały również charakter polityczny. Członkowie polskiego podziemia niepodległościowego, często ich rodziny, którzy stanowili potencjalne zagrożenie dla wprowadzania nowego ustroju, spotykał również ten los.

Wydarzenia upamiętni wmurowana w kościele WNMP w Wodzisławiu Śląskim tablica.

Program Uroczystości:
• Godz. 11.00 Msza św. w kościele WNMP w Wodzisławiu Śląskim, ul. Kościelna 1
w intencji pomordowanych w 1940 r. w Katyniu, Midenoje i Charkowie z polecenia najwyższych władz komunistycznego ZSRR oraz górników Górnego Śląska wywiezionych do morderczej pracy w kopalniach ZSRR, którym nie dane było spocząć w ojczystej ziemi.
Po mszy, w kościele WNMP w Wodzisławiu Śląskim, nastąpi odsłonięcie
i poświęcenie tablic upamiętniających rocznicę zbrodni katyńskiej.
• Godz. 12.30 Przemarsz ulicami miasta z udziałem zaproszonych gości, społeczności lokalnej, młodzieży, pocztów sztandarowych i delegacji.

• Godz. 12.45 Uroczystości okolicznościowe w Wodzisławskim Centrum Kultury:

W programie akademii między innymi:

• referat przedstawicieli IPN pt. „Historia Mordu Katyńskiego i stan badań nad wywozem Górnoślązaków do ZSRR”
• program artystyczny w wykonaniu młodzieży II LO im. ks. prof. J. Tischnera w Wodzisławiu Śląskim
• ogłoszenie wyników konkursu plastycznego „KATYŃ-ZBRODNIA I KŁAMSTWO” i historyczno-literackiego „W jaki sposób młode pokolenie Polaków powinno zadbać o pamięć o ofiarach pomordowanych w 1940 roku w Katyniu, Miednoje i Charkowie ?”

W holu WCK ekspozycja wystawy fotograficznej „Katyń” oraz prac nagrodzonych w konkursie plastycznym.

Serdecznie zapraszam do wzięcia udziału w obchodach – poseł Adam Gawęda.